Zaloguj Zarejestruj
Poznawaliśmy historię linii tramwajowej do Ksawerowa i Pabianic Piotr Domański

Poznawaliśmy historię linii tramwajowej do Ksawerowa i Pabianic Featured

W sobotę, 23 listopada Klub Miłośników Starych Tramwajów zaprosił mieszkańców Łodzi i Pabianic do udziału w przejeździe zabytkowym tramwajem trasą linii 41, kursującej z placu Niepodległości do pętli przy ulicy Wiejskiej.

Okolicznościowe wydarzenie miało związek ze zbliżającą się modernizacją trasy tramwajowej na odcinku podmiejskim od Ksawerowa do Pabianic, której pierwszym zwiastunem będzie zawieszenie kursowania pojazdów szynowych od dnia 1 grudnia 2019 roku. To także element projektu pn. "Linia 41 - jeszcze tu wrócę" realizowanego przez nasze stowarzyszenie.

Start wycieczki miał miejsce o godzinie 10.15 na krańcówce przy placu Niepodległości. Jednak już kilkanaście minut wcześniej można było dostrzec gromadzących się pasażerów oczekujących na przyjazd tramwaju. Wagon Duwag GT6 z 1963 roku należący do KMST ruszył w kierunku Pabianic wypełniony niemal około setką pasażerów. Uczestnicy przejazdu mieli okazję zapoznać się z historią pabianickiej linii tramwajowej, o której barwnie opowiadał jeden z klubowiczów - Wojciech Żródlak.

PIERWSZA LINIA PODMIEJSKA

Warto wspomnieć, że linia ta została uruchomiona jako pierwsza z podmiejskich tras tramwajowych. Otwarto ją dokładnie 17 stycznia 1901 roku, dwa dni przed tą do Zgierza. Na przestrzeni prawie stu dwudziestu lat spotykały ją różne koleje losu - pierwotnie trasa kończyła się na wysokości kościoła św. Floriana przy ulicy Kaplicznej, następnie w 1905 roku przedłużono ją do Zamku, a w 1924 tramwaj dojeżdżał już w okolice dworca kolejowego.

W tych latach kursowały wagony silnikowe, począwszy od rosyjskich GE58 zwanych "berlinkami", czy następnie U104 wyprodukowanych w fabryce "Russobałt". W latach międzywojennych wyjechały pierwsze wagony polskiej produkcji wyprodukowane przez zakłady Lilpop, Rau i Loewenstein. W 1943 roku dla linii podmiejskich wybudowano nową krańcówkę przy obecnym placu Niepodległości w Łodzi.

POWOJENNY ROZWÓJ

Lata powojenne to czas, w którym m.in. nadano liniom nowe nazewnictwo - od 1956 roku linia pabianicka oznaczona była numerem 41. Na torach pojawiły się także nowe dwuosiowe wagony typu 5N, natomiast w 1967 roku dobudowano drugi tor na ulicach Zamkowej i Warszawskiej.

W kolejnym roku oddano do użytku krańcówkę Wiejska, a w 1969 roku krańcówkę Duży Skręt, gdzie kończyła swój bieg wewnętrzna linia 41bis. Wraz z początkiem lat 90. nastąpiły zmiany, w wyniku których obsługę linii przejęła spółka Międzygminna Komunikacja Tramwajowa, na tory wyjechały także pojazdy przegubowe typu 803N. W XXI wieku linia kilkakrotnie zmieniała swoją obsługę i trasę, a stan taboru czy infrastruktury stale się niestety pogarszał.

Klubowy przewodnik opowiadał również o obiektach mijanych na trasie przejazdu, takich jak dawne zakłady Krusche i Ender (obecnie przebudowane na centrum handlowo-rozrywkowe), Dwór Kapituły Krakowskiej zwany Zamkiem czy dawna bocznica tramwajowa na Rudzie Pabianickiej. Uczestnicy mieli też okazję posłuchać ciekawostek związanych z planowanymi przed I Wojną Światową inwestycjami w rozbudową sieci tramwajowej do Sieradza czy Zduńskiej Woli, a także o niezrealizowanej nigdy trasie na osiedle Bugaj w Pabianicach.

OSTATNIE FOTOSTOPY

W czasie kursu okolicznościowego nie mogło zabraknąć krótkich postojów - tzw. fotostopów - w celu zrobienia zdjęć dokumentujących ostatni taki przejazd przed remontem. Tramwaj zatrzymał się na przystanku Mały Skręt w Ksawerowie, nigdy nie przebudowanej krańcówce Duży Skręt, na której uczestnicy zrobili sobie zdjęcie grupowe. W drodze powrotnej postoje miały miejsce przy Zamku w Pabianicach, przystanku przy Tkalniach Technicznych oraz na odcinku jednotorowym przy drodze wojewódzkiej 482. Dłuższy postój tramwaj miał na krańcówce w Pabianicach, gdzie była możliwość zrobienia wspólnego zdjęcia zabytkowego tramwaju z liniowym tramwajem 805Na.

Przejazd zakończył się kilkanaście minut po godzinie 13.00 na placu Niepodległości. Wcześniej każdy z uczestników otrzymał pamiątkowy bilet oraz folder wzbogacony skróconym opisem historii linii pabianickiej i archiwalnymi zdjęciami. Nad bezpieczeństwem uczestników czuwała ekipa wolontariuszy KMST, którzy opiekują się Zajezdnią Muzealną Brus lub obsługują w wakacje Tramwajową Linię Turystyczną.

Dzięki realizacji projektu "Linia 41 - jeszcze tu wrócę" chcieliśmy przybliżyć historię linii 41 jako ważnego elementu w krajobrazie naszego województwa oraz zwrócić uwagę na komunikację tramwajową jako efektywny i przyjazny środowisku środek transportu.

Partnerami projektu był Watch Line, MPK Łódź, Zarząd Dróg i Transportu w Łodzi, miasto Pabianice oraz Muzeum Miasta Pabianic.

Współpraca: Piotr Domański


Projekt dofinansowano w ramach Programu Mikrogranty „Łódzkie na plus” 2019 realizowanego przez Centrum OPUS, finansowanego ze środków Samorządu Województwa Łódzkiego oraz Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 – 2020.


Jakub Tarka

Miłośnik komunikacji, kultowych aut PRL i innych przedmiotów z tamtego okresu. Na co dzień pracownik urzędu. Sumiennie i z sukcesami łączy pracę z funkcją prezesa Klubu. W Klubie od 2002 r. Poprzednio sekretarz stowarzyszenia, a od 2012 r. pełni funkcję prezesa.

Login to post comments